(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

భీష్మపర్వ - అధ్యాయ 089

॥ శ్రీః ॥
6.89. అధ్యాయః 089
Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Topics
ధృతరాష్ట్రేణ పుత్రవధశ్రవణాత్ శోచనం ॥ 1 ॥
Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Text

ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ। 6-89-0x(4168)(42659)
దృష్ట్వా మే నిహతాన్పుత్రాన్బహూనేకేన సంజయ ।
భీష్మో ద్రోణః కృపశ్చైవ కిమకుర్వత సంయుగే॥ 6-89-1(42660)
అహన్యహని మే పుత్రాః క్షయం గచ్ఛంతి సంజయ ।
మన్యేఽహం సర్వథా పుత్రాందైవేనోపహతాన్భృశం ॥ 6-89-2(42661)
యత్ర మే తనయాః సర్వే జీయంతే న జయంత్యుత ।
యత్ర భీష్మస్య ద్రోణస్య కృపస్య చ మహాత్మనః ॥ 6-89-3(42662)
సౌమదత్తేశ్చ వీరస్య భగదత్తస్య చోభయోః ।
అశ్వత్థాంనస్తథా తాత శూరాణామనివర్తినాం ॥ 6-89-4(42663)
అన్యేషాం చైవ శూరాణాం మధ్యగాస్తనయా మమ ।
యదహన్యంత సంగ్రామే కిమన్యద్భాగధేయతః ॥ 6-89-5(42664)
న హి దుర్యోధనో మందః పురా ప్రోక్తమబుధ్యత ।
వార్యమాణో మయా తాత భీష్మేణ విదురేణ చ ॥ 6-89-6(42665)
గంధార్యా చైవ దుర్మేధాః సతతం హితకాంయయా ।
నాబుధ్యత పురా మోహాత్తస్య ప్రాప్తమిదం ఫలం ॥ 6-89-7(42666)
యద్భీమసేనః సమరే పుత్రాన్మమ విచేతసః ।
అహన్యహని సంక్రుద్ధో నయతే యమసాదనం ॥ 6-89-8(42667)
ఇదం తత్సమనుప్రాప్తం క్షత్తుర్వచనముత్తమం ।
న బుద్ధవానస్మి విభో ప్రోచ్యమానమిదం తదా ॥ 6-89-9(42668)
నివారయ సుతం ద్యూతాత్పాండవాన్మా ద్రుహేతి చ ।
సుహృదాం హితకామానాం బ్రువతాం తత్తదేవ చ ॥ 6-89-10(42669)
న శృణోమి పురా వాక్యం మర్త్యః పథ్యమివౌషధం ।
తదిదం సమనుప్రాప్తం వచనం సాధు భాషితం ॥ 6-89-11(42670)
విదురద్రోణభీష్మాణాం తథాఽన్యేషాం హితైషిణాం ।
అకృత్వా వచనం పథ్యం క్షయం గచ్ఛంతి కౌరవాః ॥ 6-89-12(42671)
తదేతత్సమతిక్రాంతం పూర్వమేవ హి సంజయ।
తస్మాన్మే వద తత్త్వేన యథా యుద్ధమవర్తత ॥ 6-89-13(42672)
సంజయ ఉవాచ। 6-89-14x(4169)
మధ్యాహ్నే ముమహారౌద్రః సంగ్రామః సముపద్యత।
లకక్షయకరో రాజంస్తన్మే నిగదతః శృణు ॥ 6-89-14(42673)
తతః సర్వాణి సైన్యాని ధర్మపుత్రస్య శాసనాత్।
సంరబ్ధాన్యభ్యవర్తంత భీష్మమేవ జిఘాంసయా ॥ 6-89-15(42674)
ధృష్టద్యుంనః శిఖండీ చ సాత్యకిశ్చ మహారథః ।
యుక్తానీకా మహారాజ భీష్మమేవ సమభ్యయుః ॥ 6-89-16(42675)
విరాటో ద్రుపదశ్చైవ సహితాః సర్వసోమకైః ।
అభ్యద్రవంత సంగ్రామే భీష్మమేవ మహారథం ॥ 6-89-17(42676)
కేకయా ధృష్టకేతుశ్చ కుంతిభోజశ్చ దంశితః ।
శుక్తానీకా మహారాజ భీష్మమేవ సమభ్యయుః ॥ 6-89-18(42677)
అర్జునో ద్రౌపదశ్చైవ కుంతిభోజశ్చ దంశితః ।
దుర్యోధనసమాదిష్టాన్రాజ్ఞః సర్వాన్సమభ్యయుః ॥ 6-89-19(42678)
అభిమన్యుస్తథా శూరో హైడింబశ్చ మహారథః ।
భీమసేనశ్చ సంక్రుద్ధస్తేఽభ్యధావంత కౌరవాన్ ॥ 6-89-20(42679)
త్రిధాభూతైరవధ్యంత పాండవైః కౌరవా యుధి।
తథైవ కౌరవై రాజన్నవధ్యంత పరే రణే ॥ 6-89-21(42680)
ద్రోణస్తు రథినాం శ్రేష్ఠః సోమకాన్సృంజయైః సహ ।
అభ్యధావత సంక్రుద్ధః ప్రేషయిష్యన్యమక్షయం ॥ 6-89-22(42681)
తత్రాక్రందో మహానాసీత్సృంజయానాం మహాత్మానాం ।
వధ్యతాం సమరే రాజన్భారద్వాజేన ధన్వినా ॥ 6-89-23(42682)
ద్రోణేన నిహతాస్తత్ర క్షత్రియా బహవో రణే।
విచేష్టంతో హృదృశ్యంత వ్యాధిక్లిష్టా వరా ఇవ ॥ 6-89-24(42683)
కూజతాం క్రందతాం చైవ స్తనతాం చైవ భారత।
అనిశం శుశ్రువే శబ్దః క్షుత్క్లిష్టానాం నృణామివ ॥ 6-89-25(42684)
తథైవ కౌరవేయాణాం భీమసేనో మహాబలః ।
చకార కదనం ఘోరం క్రుద్ధః కాల ఇవాపరః ॥ 6-89-26(42685)
వధ్యతాం తత్ర సైన్యానామన్యోన్యేన మహారణే ।
ప్రావర్తత నదీ ఘోరా రుధిరౌఘపరవాహినీ ॥ 6-89-27(42686)
స సంగ్రామో మహారాజ ఘోరరూపోఽభవన్మహాన్ ।
కురూణాం పాణడవానాం చ యమరాష్ట్రవివర్ధనః ॥ 6-89-28(42687)
తతో భీమో రణే క్రుద్ధో రభసశ్చ విశేషతః।
గజానీకం సమాసాద్య ప్రేషయామాస మృత్యవే ॥ 6-89-29(42688)
తత్ర భారత భీమేన నారాచాభిహతా గజాః ।
పేతుర్నేదుశ్చ సేదుశ్చ దిశశ్చ పరిబభ్రముః ॥ 6-89-30(42689)
ఛిన్నహస్తా మహానాగాశ్ఛిన్నగాత్రాశ్చ మారిష ।
క్రౌంచవద్వ్యనదన్భీతాః పృథివీమధిశేరతే ॥ 6-89-31(42690)
నకులః సహదేవశ్చ హయానీకమభిద్రుతౌ।
తే హయాః కాంచనాపీడా రుక్మభాండపరిచ్ఛదాః ॥ 6-89-32(42691)
వధ్యమానా వ్యదృశ్యంత శతశోఽథ సహస్రశః।
పతిద్భిస్తురగై రాజన్సమాస్తీర్యత మేదినీ ॥ 6-89-33(42692)
నిర్జిహ్వైశ్చ శ్వసద్భిశ్చ కూజద్భిశ్చ గతాసుభిః ।
హయైర్బభౌ నరశ్రేష్ఠ నానారూపధరైర్ధరా ॥ 6-89-34(42693)
అర్జునేన హతైః సంఖ్యే తథా భారత రాజభిః ।
ప్రబభౌ వసుధా ఘోరా తత్రతత్ర విశాంపతే ॥ 6-89-35(42694)
రథైర్భగ్నైర్ధ్వజైశ్ఛిన్నైర్నికృత్తైశ్చ మహాయుధైః ।
చామరైర్వ్యజనైశ్చైవ చ్ఛత్రైశ్చ సుమహాప్రభైః ॥ 6-89-36(42695)
హరైర్నిష్కైః సకేయూరైః శిరోభిశ్చ సకుండలైః ।
ఉష్ణీషైరపవిద్ధైశ్చ పతాకాభిశ్చ సర్వశః ॥ 6-89-37(42696)
అనుకర్షైః శుభై రాజన్యోక్రైశ్చైవ సరశ్మిభిః ।
సంకీర్ణా వసుధా భాతి వసంతే కుసుమైరివ ॥ 6-89-38(42697)
ఏవమేష క్షయో వృత్తః పాండూనామపి భారత।
క్రుద్ధే శాంతనవే భీష్మే ద్రోణే చ రథసత్తమే ॥ 6-89-39(42698)
అశ్వత్థాంని కృపే చైవ తథైవ కృతవర్మణి।
తథేతరేషు క్రుద్ధేషు తావకానామపి క్షయః ॥ ॥ 6-89-40(42699)

ఇతి శ్రీమన్మహాభరతే భీష్మపర్వణి భీష్మవధపర్వణి అష్టమదివసయుద్ధే ఏకోననవతితమోఽధ్యాయః ॥

Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Footnotes

6-89-25 కూజతాం అవ్యక్తం ధ్వనతాం। స్తనతాం ఉచ్చైః శబ్దాయమానానాం ॥
6-89-37 నిష్కైరురోభూషణైః ॥
6-89-38 యోక్రైరీషాయోజనరజ్జుభిః రశ్మిభిరశ్వబంధనరజ్జుభిః ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.